Ποκίστα

Θέση
Το χωριό είναι κτισμένο σε υψόμετρο 850μ. στις Ν.Δ. πλαγιές του βουνού Καλπάκι σε έδαφος κατωφερικό μέσα σε χαράδρα.

Ονομασία
Άγνωστη η προέλευση της λέξης. Πιθανόν να προέρχεται από τη λέξη Πόκος (Ποκιστί) που ακούγεται και σήμερα στη Ναυπακτία, και να έχει τη σημασία του τόπου όπου κουρεύουν τα πρόβατα και συγκεντρώνουν το έριο.

Ιστορία
Το αρχαιότερο γραπτό στοιχείο για την Ποκίστα είναι τούρκικο κατάστιχο (1550-1600). Το χωριό ήταν κτισμένο Ν.Α. του σημερινού στη θέση «Παλιοχώρι». Στα 1825 κάηκε από τους Τούρκους και κάποιοι από τους κατοίκους, όταν επανήλθαν έκτισαν τα σπίτια τους στη σημερινή θέση. Ενδεικτικό είναι το τοπωνύμιο στα 1834 επάνω Ποκίστα. Γνωστός οπλαρχηγός του ’21 με σημαντική δράση είναι ο Θανάσης Μαυρέλης –Κραβαρίτης. Φαίνεται ότι και εδώ υπήρχε αρχαία ζωή αφού όστρακα και κεραμίδια είχαν επισημανθεί από τους καλλιεργητές στους κήπους και στα χωράφια από το χωριό μέχρι το χείμαρρο Κώτσαρη.

Φυσικές ομορφιές – αξιοθέατα
Τα χωράφια με τα πεζούλια που συγκρατούν το χώμα και δημιουργούν τις ζαγάδες σε ένα κατωφερικό τόπο είναι ακόμα και σήμερα ένα δείγμα των προσπαθειών για τη ζωή σε ένα τόπο άγονο, όπως είναι σχεδόν όλη η βόρεια Ναυπακτία. Κοντά στο πετρογέφυρο στον Κότσαλο υπάρχει ερειπωμένος ο Παλιόμυλος ο οποίος καταστράφηκε από κατεβασιά του ποταμού γύρω στα 1905. Η δόμηση του διώροφου κτιρίου είναι εντυπωσιακή. Η Ποκίστα έχει πολλά νερά. Από μια αναλυτική περιγραφή μαθαίνουμε ότι υπάρχουν 85 και πλέον πηγές στο χωριό. Κοντά στο κέντρο του χωριού υπάρχει ενοριακός ναός Άγιος Νικόλαος (1877). Επίσης ο ναός της Παναγίας (Κοίμηση της Θεοτόκου). Το χωριό πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου. Εντυπωσιακή είναι η δεντροστοιχία με τις πανύψηλες λεύκες στον δρόμο προς Πλάτανο.

πηγή: www.dimospilinis.gr