Δορβιτσά

Θέση
Πυκνοκτισμένη στους πρόποδες του βουνού Καρδαράς, που είναι αντέρεισμα της μεγάλης οροσειράς της Παπαδιάς. Σκαρφαλωμένη σε υψόμετρο 700μ. στις βορινές πλαγιές των κατάφυτων λόφων «Άι Λιας» και «Ντουρούτη» φθάνει μέχρι τον Άι Νικόλα και το Πλατανοβρυσόρεμα.

Ονομασία
Λόγω της πολυτυπίας με την οποία απαντιέται η λέξη (Τερουβητζιά, Τιροβίτσα, Ντερβιτσά, Τερβιτζά, Δερβιτσά) δύσκολα ετυμολογείται. Κατά μια εκδοχή προέρχεται από τις λέξεις τυρό(=τυρί) και βουτσά (βουτσί = βαρέλι). Αν όμως στηριχτούμε στις παλιές μαρτυρίες ότι το χωριό ήταν γεμάτο από πυκνά δρυοδάση, ευκολότερα γίνεται δεκτή η προέλευση από τη λέξη ντέρβη (τέρβη – Δέρβη), που σε τελευταία ανάλυση σημαίνει δάσος δρυών.

Ιστορία
Το παλιότερο έγγραφο στοιχείο προέρχεται από το 1770. Ο Γάλλος περιηγητής Πουκεβίλ αναφέρει ότι πριν από το 1820 το χωριό είχε 20 οικογένειες. Το 1825 κάηκε από τους Τούρκους και ερημώθηκε. Γύρω στα 1830 το χωριό κατοικήθηκε από τον Ποδιώτη Χαράλαμπο Σταύρου, αγωνιστή του ’21 που παντρεύτηκε τη Δορβιτσωτοπούλα Βασιλική Μανταλοπούλου. Κατά την τουρκοκρατία και τα χρόνια της Επανάστασης όπως φαίνεται από τοπωνύμια, είχαν τα λημέρια τους κλέφτες και οπλαρχηγοί. Τέτοια είναι του «Σαδήμα το Δένδρο», «η πηγή του Βαλτινού», «Δέντρο του Γρανίτσα», «Ξανθή», «Ταμπούρια» (Σαδήμας, Βαλτινός, Γρανίτσας ήταν Ρουμελιώτες οπλαρχηγοί της επανάστασης, Ξανθή κατά την τοπική παράδοση ήταν Δορβιτσωτοπούλα καπετανοπούλα, που σκοτώθηκε σε μάχη με τους Τούρκους, Ταμπούρια τοποθεσία όπου υπάρχουν ακόμα οχυρώματα κλεφτών).

Στον Αγώνα ανάμεσα στους Δορβιτσώτες που πήραν μέρος ήταν ο καπετάν Γιώργης Κραβαρίτης ή Παχούμιος, Σημαιοφόρος του Διάκου που σκοτώθηκε μαζί με τον αρχηγό του στην Αλαμάνα.

Στη Δορβιτσά γεννήθηκε ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός Παπανδρέου, Αντιβασιλιάς και Πρωθυπουργός της Ελλάδας.

Φυσικές ομορφιές – Αξιοθέατα
Ο Κεφαλόβρυσος είναι μια όμορφη τοποθεσία με πλούσια νερά. Στον Κότσαλο ποταμό, στο στενό της Πωγωνιάς, βρίσκεται αξιόλογο πέτρινο γεφύρι, μνημείο της Τουρκοκρατίας. Ο λόφος του Άι Λια όπου βρίσκεται το ομώνυμο γραφικό εκκλησάκι, δωρεά του Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού.

Μέσα σε πυκνό δάσος στη θέση «Γερακάρη» βρίσκεται η Παναγιά η Γερακαριώτισσα, ναϊσκος κτισμένος σε πλάτωμα ενός πυκνού δάσους ενώ στα πλάγια του βουνού κυλάει ο Κότσαλος. Αξιοθέατη η «πηγή της Παναγιάς» της οποίας τα νερά αναβλύζουν από υπεραιωνόβια πλατάνια. Στον χώρο γίνεται γιορτή τη δεύτερη μέρα του Πάσχα.

Ο ενοριακός ναός της «Αγίας Παρασκευής» κτισμένος το 1922 γιορτάζει στις 26 Ιουλίου.

Η «Πλατανόβρυση» με κρύα νερά και βαθύσκια πλατάνια, όπου λειτουργεί το γραφικό πέτρινο δημοτικό περίπτερο.

Το πέτρινο κτίριο (1953) του σχολείου έχει διαμορφωθεί και λειτουργεί ως Πνευματικό Κέντρο με ιστορικολαογραφική συλλογή και δανειστική βιβλιοθήκη.

πηγή: www.dimospilinis.gr