Κροκύλειο

Το Κροκύλειο, χωριό με άφθονα νερά, πλούσια βλάστηση, παραδοσιακά κτίσματα και μνημεία τέχνης (εκκλησία σχολείο, μεγάλη βρύση, κ.ά.) και Λαογραφική συλλογή. Βρίσκεται στις Δυτικές παρυφές των Βαρδουσίων σε υψόμετρο 840μ. και εκτείνεται μέχρι τον Μόρνο, 11χλμ. μακριά από το φράγμα.

Τον περασμένο αιώνα και μέχρι το 1912, η περιοχή ονομαζόταν Δήμος Κροκυλείου αποτελούμενη από 13 χωριά, ενώ σήμερα είναι έδρα του Δήμου Βαρδουσίων. Το όνομά του προφανώς προέρχεται από τους πολλούς παραποτάμιους οικισμούς (Κρόκες ή Κροκύλες) που εκτείνονται μέχρι την παλαιά (αρχαία) κωμόπολη από όπου και το όνομα Παλαιοκάτουνο.

Τα ίχνη του Κροκυλείου χάνονται στα βάθη των αιώνων, ενώ ο Θουκυδίδης αναφέρει ότι αυτό καταστράφηκε το καλοκαίρι του 426 π.Χ. από τον Αθηναίο στρατηγό Δημοσθένη. Ο άγγλος περιηγητής Λήικ (Leak) που επισκέφθηκε την περιοχή στη 10ετία του 1850 αναφέρει ότι στη σημερινή θέση του ναού του Σωτήρος υπήρχε αρχαίος ναός και ότι οι κάτοικοι είχαν αποφασίσει να χτίσουν στη θέση του ορθόδοξο ναό με τα ίδια υλικά. Με αρχαία υλικά είναι επίσης χτισμένος και ο ναός του Προφήτη Ηλία.

Το 1797 γεννιέται στον οικισμό του Κροκυλείου Αβορίτι ο μεγάλος ήρωας της επανάστασης του 1821, ο Στρατηγός Γιάννης Μακρυγιάννης. Είναι το τρίτο παιδί του Δημητρίου και της Βασιλικής Τριανταφύλλου και το «Μακρυγιάννης» είναι παρατσούκλι. Το Κροκύλειο είναι επίσης η γενέτειρα του πολιτικού Θανάση Λιδωρίκη(Σκαρλάτου) ο οποίος χρημάτισε και γραμματέας του Αλή-Πασά.

Σήμερα το Κροκύλειο διαθέτει ξενοδοχείο στη κεντρική πλατεία του χωριού, πέτρινα ενοικιαζόμενα δωμάτια "ο Παράδεισος" και ορεινό καταφύγιο και είναι χαρακτηρισμένο ως «παραδοσιακός οικισμός» από τη 10ετία του 1960.

Περισσότερες πληροφορίες: www.krokilio.gr